Klaar als klontje
Toen de partijen in 2025 uit elkaar gingen was de zaak voor Los Companeros zo klaar als een klontje. De Algemene Voorwaarden van het bedrijf lieten immers geen ruimte voor twijfel: “Alle auteursrechten op alle resultaten van alle werkzaamheden die door Los Companeros zelf voor de opdrachtgever zijn verricht, berusten bij Los Companeros, tenzij tussen partijen schriftelijk vooraf anders wordt overeengekomen”, zo was in de stukken te lezen. Dus of Monti even € 450.000 wilde betalen voor de afkoop van het creatieve werk van de afgelopen 7 jaar samenwerking. Dat wilde Monti niet en dus kwam de zaak voor de rechter.
AV niet aanvaard
De rechter stelt op 25 september vast dat de Algemene Voorwaarden waar Los Companeros zich op beroept niet van toepassing zijn. Eenvoudig gezegd blijkt het rondom die voorwaarden een beetje een zootje te zijn. Het probleem is dat Los Companeros niet kan bewijzen dat de Algemene Voorwaarden ook door Monti aanvaard zijn. Zo kan het bureau alleen wat oude facturen en offertes laten zien, daterend uit het begin van de samenwerking, waarin naar de Algemene Voorwaarden wordt verwezen. Echter, geen van de offertes is door Monti ondertekend en begeleidende brieven of e-mails waaruit ontvangst kan worden afgeleid ontbreken. Los Companeros slaagt er zelfs niet in aan de rechter duidelijk te maken dat Monti die facturen ook betaald heeft. Omdat niet vastgesteld kan worden dat Monti de voorwaarden heeft aanvaard, zijn ze volgens de rechter gewoon niet van toepassing.
Fictief makerschap
OK, dat is duidelijk, dan zijn er dus geen afspraken tussen de partijen. Maar welke regel geldt er dan met betrekking tot de rechten? De hoofdregel van de Nederlandse Auteurswet is dat de maker van een werk de rechten krijgt. In de relatie bureau-klant is het bureau natuurlijk de maker. Echter, artikel 8 van de Auteurswet maakt daar een uitzondering op. Kort gezegd bepaalt dit artikel dat als een bedrijf een werk openbaar maakt zonder dat daarbij de maker van het werk wordt vermeld, dit bedrijf zelf als de maker – de rechthebbende – wordt beschouwd. Vertaald naar de bureau-klant-relatie: bureau maakt advertentie. Klant treedt naar buiten met deze advertentie en vermeldt daar (uiteraard) niet bij dat hij gemaakt is door bureau X. Op basis van artikel 8 wordt de klant dan als maker beschouwd. Een fictief makerschap dus. In dit geval – een relatie zonder afspraken – liggen de rechten dus bij Monti en kan Los Companeros fluiten naar die € 450.000.
Tips
De tips liggen voor de hand:
- maak vooraf altijd heldere afspraken over de rechten op creatief werk
- leg die afspraken schriftelijk vast
- als je wilt dat een bepaling in je Algemene Voorwaarden ook van toepassing is, zorg er dan voor dat je duidelijk bewijs hebt dat je die voorwaarden ook aan de andere partij hebt toegezonden of beschikbaar gesteld, waardoor die andere partij een redelijke mogelijkheid had om van deze voorwaarden kennis te nemen.
Bas Kist


