Niet onderscheidend in Nederland en België
Voor een Europese merkregistratie is het vereist dat een merk in alle 27 Europese landen onderscheidend is. Gaat dat in één land mis, dan krijg je geen registratie. Natuurlijk is Spoorwegmuseum voor een Italiaan een onderscheidend merk, hij heeft namelijk geen idee wat dat woord betekent. Prima merk dus. Echter, voor de consument waar Nederlands voertaal is – dat wil zeggen Nederland en (Vlaams) België – beschrijft het woord Spoorwegmuseum gewoon precies wat het is. Daarmee is het niet onderscheidend en krijgt het dus geen Europese registratie.
Inburgering
Maar het museum had meer pijlen op zijn boog. Het voerde aan dat Spoorwegmuseum als merk in Nederland en België is ingeburgerd. Inburgering is het verschijnsel dat een niet-onderscheidende naam door langdurig gebruik en reclame voor de consument alsnog onderscheidend wordt. Het woord verliest dan als het ware zijn beschrijvende betekenis. Een mooi voorbeeld van zo’n ingeburgerd merk is easyJet: ooit zuiver beschrijvend voor een vliegmaatschappij die gemak biedt, maar door langdurig gebruik sterk ingeburgerd en een echt merk geworden.
Niet de easyJet van de musea
Maar het Spoorwegmuseum is volgens EUIPO niet de easyJet onder de musea. Ondanks het feit dat het museum het Europese merkenbureau overstelpte met bewijzen van bezoekersaantallen, aanwezigheid op sociale media, de merkonderzoeken en de media-aandacht, vond EUIPO het toch allemaal te mager. Dat geldt volgens EUIPO voor Nederland, maar helemaal voor België. Zelfs als je zou aannemen dat Spoorwegmuseum in Nederland is ingeburgerd, dan faalt het merk alsnog in België, aldus EUIPO. Daar is naam sowieso niet ingeburgerd. Een belangrijke les: houd bij bewijs van inburgering van een Nederlandse naam altijd ook rekening met de noodzaak van inburgering in Vlaanderen!
Kleding
Helemaal met lege handen staat het museum overigens niet. Het merk is namelijk ook aangevraagd voor kleding. Voor dat deel krijgt het merk wel bescherming. Tsja, logisch, voor kleding is Spoorwegmuseum een heel vreemd, maar wel onderscheidend merk. Is dat een G-Star spijkerbroek die je daar draagt of is het een Spoorwegmuseum?
Dependance op Malta
Maar even los van al deze juridische perikelen: wat beweegt de Stichting Nederlands Spoorwegmuseum überhaupt om voor 8 (!) klassen van producten en diensten Europese merkbescherming aan te vragen voor dit Nederlandse woord? Wat hebben ze in de rest van Europa te zoeken? Zijn er misschien plannen om onder de naam Spoorwegmuseum een vestiging te openen in Polen of Spanje? Een dependance op Malta?
Bas Kist
Banner image: Photo by Jochen van Wylick on Unsplash
Spoorwegmuseum image: Marion Golsteijn, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
