Vervormd schaakbord

Bij de oppositie tegen Gorbatschow beriep Red Bull zich op een kleurmerkregistratie in een specifieke vormgeving, zoals deze op de bekende Red Bull-blikjes staat: een soort vervormd schaakbord in zilver en blauw. Tijdens de procedure begon Red Bull met de stelling dat dit merk een grote bekendheid heeft in Europa. Daarbij overlaadde het bedrijf EUIPO met bewijzen van deze bekendheid.

Red Bull
De kleurmerkregistratie van Red Bull, een vervormd schaakbord, en de merkaanvraag van Gorbatschow

 

Meest iconische merk

Het Europese merkenbureau liet zich overtuigen door de indrukwekkende verkoopcijfers, de marketinginspanningen en de prijzen die het merk Red Bull door de jaren heen won. Ja, Red Bull is het meest iconische merk ter wereld en daar maakt deze specifieke vormgeving in de kleuren zilver en blauw een onlosmakelijk deel van uit, zo stelt EUIPO. Ook dit kleurmerk heeft dus een grote reputatie voor energy drinks.

Ruime bescherming

Juridisch gezien heeft deze vaststelling een belangrijke consequentie. Merken met een grote reputatie krijgen namelijk hele ruime bescherming. Bij zo’n bekend merk hoef je niet aan te tonen dat er gevaar voor verwarring is met een ander merk, je kunt al een vuist maken als het publiek de merken associeert of een link legt tussen de merken.

Red Bull HQ
Links: Zoals het hoofdkantoor volledig in kleurmerk eruit zou zien (ChatGPT). Rechts: het huidige hoofdkwartier in Fuschl am See.

Geen verwarring, wel link

Volgens EUIPO lijkt de hele vormgeving van het Gorbatschow-merk eigenlijk maar heel weinig op het kleurmerk van Red Bull. De enige gelijkenis is dat ze dezelfde kleurencombinatie bevatten, gerangschikt in vlakken met scherpe lijnen. Maar dat is het dan ook. Niemand zal deze merken natuurlijk verwarren, aldus EUIPO. Echter, door de gelijkenis, met name veroorzaakt door de kleuren, zal het publiek toch een link leggen tussen de merken, zo stelt EUIPO. Daarbij speelt ook de grote bekendheid van het kleurmerk mee en het feit dat het in beide gevallen om (mix) drankjes gaat. En zoals gezegd: bij een bekend merk is een link, een associatie, al voldoende voor een merkinbreuk. Volgens EUIPO probeert Gorbatchow met dit blikje mee te liften op de bekendheid van het Red Bull merk en dat mag niet.

Jarenlange strijd voor kleurcombinatie-merk

Ik vind het een hele interessante uitspraak. Bedacht moet worden dat de Oostenrijkers al jaren pogingen doen om een brede merkenrechtelijk claim te leggen op hun kleurcombinatie zilver en blauw voor energy drinks. Helaas voor Red Bull wees de hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie, deze claim in 2019 uiteindelijk af. Zo’n brede algemene claim op een kleurcombinatie –  ongeacht hoe je de kleuren op je product gebruikt – is volgens het Hof in de EU niet mogelijk. Wél is het mogelijk om voor een kleurencombinatie bescherming te krijgen als je in je registratie laat zien in welke verhouding en schikking je de kleuren gebruikt. De bescherming die je dan krijgt geldt voor die combinatie, de kleuren in een specifieke vormgeving of schikking van de kleuren. De merkregistratie van het vervormde schaakbord in zilver en blauw van Red Bull voldoet hier aan.

Red Bull

Claim op kleurcombinatie in het algemeen?

Echter, als ik de uitspraak goed lees en de grote verschillen tussen het Red Bull-kleurmerk en de vormgeving van het Gorbatschow-merk bekijk, heb ik het gevoel dat Red Bull nu van EUIPO via een omweg toch een soort claim krijgt op de kleurcombinatie zilver-blauw in het algemeen, zonder zijn specifieke vormgeving. Dat is natuurlijk heel fijn voor Red Bull, maar ik ben wel benieuwd wat de Board of Appeal hiervan vindt, mocht Gorbatschow in beroep gaan.

Bas Kist

Afbeelding Red Bull Mini: 先従隗始, CC0, via Wikimedia Commons
Afbeelding Red Bull HQ Dein Freund der Baum, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Afbeelding Red Bull helm EKSRX, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Bas Kist is mede-oprichter van Merkenbureau Chiever. Hij schrijft regelmatig artikelen over merken- en auteursrecht in de Volkskrant en Adformatie. Daarnaast is hij docent bij de European Institute for Brand management EURIB.